Regelgeving gevaarlijke stoffen 2026: dit betekent het voor uw opslag en transport

De afgelopen jaren is steeds meer bekend geworden over de gezondheidseffecten van CMR-stoffen (kankerverwekkend, mutageen, reprotoxisch) en Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) voor mens en milieu.

De Europese en Nederlandse wetgever vertalen die kennis stap voor stap in strengere grenswaarden, bredere definities en zwaardere verplichtingen voor werkgevers. De Sociale Zaken en Werkgelegenheid-lijst (SZW-lijst) en de ZZS-lijst zijn daarin belangrijke instrumenten: ze maken inzichtelijk welke stoffen onder het strengste regime vallen en waar aanvullende maatregelen verplicht zijn.

Grote branden, lekkages of explosies met chemische stoffen hebben direct effect op de omgeving en op de continuïteit van uw bedrijf.

Met de vernieuwde PGS 15-richtlijn en de koppeling aan de Omgevingswet wordt van bedrijven verwacht dat zij aantoonbaar kunnen laten zien dat zij de juiste voorzieningen hebben getroffen voor opslag, scheiding en opvang van gevaarlijke stoffen.

Op 2 januari 2026 is de nieuwste SZW-lijst verschenen met kankerverwekkende stoffen en processen, mutagene stoffen en stoffen die giftig zijn voor de voortplanting. Deze lijst wordt twee keer per jaar via de Staatscourant geüpdatet. Voor stoffen op deze lijst geldt een streng CMR-reglement, met onder meer een vervangingsplicht, aangescherpte grenswaarden en registratie- en informatieverplichtingen richting medewerkers.

Voor logistieke en magazijnomgevingen is vooral relevant dat de SZW-lijst niet alleen ‘klassieke’ chemische stoffen bevat, maar ook processen (bijvoorbeeld nevel en rook) en emissies (bijvoorbeeld dieselmotoremissie). Dat betekent dat u verder moet kijken dan alleen de etiketten van verpakte producten en rekening moet houden met blootstelling aan stoffen. 

• Captan (ISO)

• Distikstofoxide

• 2,3-epoxypropylisopropylether

• 2-ethylhexaanzuur, monoester met propaan-1,2-diol

• 9-octadeceenzuur (Z)-, gesulfoneerd, kaliumzouten

• α,α’-propyleendinitrilodi-o-cresol

• Tetrahydrofurfurylmethacrylaat

• Trimethylfosfaat

• 2-broom-3,3,3-trifluorprop-1-een

• 1,1-dichlooretheen

• Fluorethyleen

• Trimethylfosfaat

• Trimethylfosfaat

Parallel aan de SZW-lijst houdt het RIVM de ZZS-lijst bij. Waar de SZW-lijst zich vooral richt op arbeidsomstandigheden, gaat het bij ZZS om stoffen die voor het milieu extra zorgwekkend zijn, bijvoorbeeld omdat ze slecht afbreken of zich ophopen in het ecosysteem. Voor bedrijven betekent dit dat u zowel uw arbeidsrisico’s als uw emissies en lozingen moet toetsen aan de juiste lijsten.

De meest recente versie is 10 oktober 2025 gepubliceerd, er zijn dus geen veranderingen per januari 2026. Wel kan de ZZS-lijst later in 2026 geüpdatet worden.

Voor bedrijven die met zeevervoer van gevaarlijke stoffen te maken hebben, is de nieuwe International Maritime Dangerous Goods (IMDG) Code een belangrijke wijziging. De Code 2024 Editie met Amendment 42-24 mocht al vanaf 1 januari 2025 vrijwillig worden toegepast, maar is vanaf 1 januari 2026 wereldwijd verplicht.

De Code bevat voorschriften voor classificatie, verpakking, etikettering, documentatie en stuwage van gevaarlijke goederen in de zeevaart. Dat raakt niet alleen rederijen en expediteurs, maar ook uw magazijn: etiketten, UN-nummers, verpakkingen en documenten moeten precies aansluiten op wat de IMDG voorschrijft.

De nieuwe regels betekenen concreet dat u eerst een compleet en actueel overzicht van alle gevaarlijke stoffen in uw organisatie nodig heeft. Niet alleen de chemische stoffen in uw stellingen en kasten, maar ook smeermiddelen, spuitbussen en reinigingsmiddelen. Elk item moet een actueel veiligheidsinformatieblad (SDS) hebben en gekoppeld zijn aan de juiste UN-codes, gevarenklassen en (waar van toepassing) de SZW- of ZZS-lijst.

Op basis daarvan werkt u uw RI&E bij: u kijkt of er nieuwe stoffen op de SZW-lijst staan, of grenswaarden zijn aangescherpt en of processen zijn veranderd. Als dat zo is, neemt u extra maatregelen, breidt u de registratie uit en past u de werkplekinstructies aan.

De Nederlandse Arbeidsinspectie verwacht dat u de STOP-strategie zichtbaar toepast: eerst vervangen of proces aanpassen, daarna technische en organisatorische maatregelen en pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen.

Aan de omgevingskant moet u uw opslag toetsen aan PGS 15. Dat begint met de vraag: welke hoeveelheden verpakte gevaarlijke stoffen sla ik waar op, en hoe lang?

Voor tijdelijke opslag bij inbound of outbound gelden andere voorwaarden dan voor structurele opslag in een apart PGS-magazijn of container. Denk aan opvangvoorzieningen, brandcompartimenten, noodvoorzieningen en bereikbaarheid voor hulpdiensten.

Tot slot moeten de eisen uit ADR en IMDG doorvertaald worden naar uw dagelijkse operatie. De juiste etiketten en gevaarspictogrammen op pallets, kloppende vermelding van UN-nummers en gevarenklassen op transportdocumenten, en eenduidige informatie voor chauffeurs en scheepsagenten zijn onmisbaar. Fouten in deze schakel kunnen leiden tot boetes, vertragingen of erger nog: ongevallen. 

De kern van de aanscherping is duidelijk: Europa en Nederland willen medewerkers, omwonenden en milieu beter beschermen tegen de effecten van gevaarlijke stoffen. Tegelijkertijd wordt van bedrijven verwacht dat zij zelf aantoonbaar grip hebben op hun stoffen, opslag en transport.

Strengere eisen vragen om oplossingen die in de praktijk werken. Kruizinga helpt u met opslag- en transportmiddelen die passen binnen PGS 15, ADR en IMDG én aansluiten op de dagelijkse realiteit in uw magazijn. Onze experts verdiepen zich in uw processen, risicopunten en groeiambities en vertalen dat naar een concrete, passende oplossing. Wilt u sparren over uw situatie? Neem dan vrijblijvend contact op met een van onze experts.